Ook wij hebben de ontwikkelingsvoorsprong bij ons docher te laat herkend. Ons Gromicoach verhaal begon toen ons derde kind naar de kleuterklas ging. Ze veranderde heel snel en gedurende die drie jaar kleuterklas was het een hele uitdaging. We hadden geen flauw idee waarom ons kind zo moeilijk was. Bij de eerste twee kinderen hadden we helemaal geen probleem gehad (of dat dachten we toen toch nog). Door een toevallig gesprek hadden we het geluk in contact te komen met Hoogbloeier. Dit volledige startverhaal kan je vinden onder “Hoogbegaafdheid?! Dat bestaat niet…!”
Het artikel “Ontwikkelingsvoorsprong vaak te laat herkend” op Vakblad Vroeg bespreekt hoe een ontwikkelingsvoorsprong bij kinderen vaak niet of pas laat wordt ontdekt. Prof. Dr. Tessa Kieboom, een autoriteit op het gebied van hoogbegaafdheid, benadrukt dat een juiste en tijdige begeleiding essentieel is om de voorsprong van deze kinderen op een goede manier te kanaliseren. Ze legt uit dat kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong vaak niet de juiste uitdagingen krijgen, wat kan leiden tot problemen zoals verveling, agressief gedrag, isolatie en psychologische klachten.
Door de jaren heen hebben we heel veel bijgeleerd rond hoogbegaafdheid. Al twee reeksen thema-avond en hebben we ondertussen gegeven, telkens met heel veel positieve respons. We hebben ook al veel kinderen gecoacht en veel ouders begeleid. De ervaring en anekdotes verwerken we mee in onze avonden. Ook voor scholen is dit zeker een interessante start om kennis te vergaren rond hoogbegaafdheid.
Het werk is zeker nog niet af. Eén van de belangrijke doelstellingen is om de kinderen zo vroeg mogelijk te kunnen detecteren zodat de ‘schade’ nog beperkt is. De thema-avonden helpen je als ouder om hoogbegaafdheid goed te begrijpen. Met de nodige tools kunnen we dan vermijden dat je kind vastloopt in het lager, middelbaar of soms zelfs pas aan de universiteit. Want dan is het een stuk moeilijker om nieuwe gewoontes aan te leren en je vol potentieel te vinden.
Hoogbegaafde kleuters die onderpresteren kunnen verschillende kenmerken vertonen. Hier zijn enkele veelvoorkomende signalen:
- Vermijdings- en uitstelgedrag: Deze kinderen kunnen faalangstig zijn en de lat te hoog of te laag leggen voor zichzelf.
- Toegeven aan sociale druk: Ze kunnen controleverlies ervaren, liegen of uitvluchten zoeken. Een kleuter kan zich al na een paar weken volledig aanpassen aan de groep. Dan wordt de hoogbegaafdheid onzichtbaar voor het niet ervaren oog.
- Verzet tegen autoriteit: Ze kunnen zich verzetten tegen motiverende gesprekken, school of hulp. Dan heb je nogal eens crisissen op school. Het kan echter ook zijn dat op school alles ok is en de crisis zich vooral thuis zal voordoen.
- Gebrek aan uitdaging: Door het gebrek aan uitdaging op hun ontwikkelingsniveau kunnen ze zich vervelen en een slechte werkhouding ontwikkelen. Daar waar ze thuis al moeilijke puzzels leggen is het op school opeens weer een puzzel van 8 stukken. Daar waar de tekeningen thuis al super mooi waren is het op school weer kleuter gekriebel.
- Negatieve gevoelens over school: Ze kunnen regelmatig negatieve gevoelens over school hebben en zich gevangen voelen in een cyclus van onderpresteren. Wij moesten bijvoorbeeld onze dochter regelmatig van school gaan halen omdat ze koorts had. Eenmaal in de auto was die koorts wonderwel verdwenen.
- Gebrek aan zelfvertrouwen: Ze kunnen een laag zelfbeeld hebben. Zeker kinderen die zich helemaal aanpassen aan de groep weten niet meer wie ze nu eigenlijk moeten zijn op school, thuis, …
- Perfectionisme en angst voor falen: Ze kunnen hoge eisen aan zichzelf stellen en bang zijn om fouten te maken. Perfectionisme en onderpresteren kunnen signalen zijn van een fixed mindset. Die komt er niet zomaar. Die komt er vooral omdat er niet genoeg uitdaging is.
- Sociale isolatie en emotionele uitdagingen: Ze kunnen zich sociaal geïsoleerd voelen en emotionele uitdagingen ervaren. Ouders denken dat hun kind emotioneel nog niet klaar is, maar meestal is het omgekeerde waar. Ze zijn helemaal klaar maar hebben geen sociale evenknie om deze vaardigheden te oefenen. Waardoor ze jong en onhandig overkomen.
Deze kenmerken kunnen variëren afhankelijk van het kind en de specifieke situatie. Het is belangrijk om deze signalen vroegtijdig te herkennen en de juiste begeleiding te bieden om onderpresteren te voorkomen.
Ontwikkelingsvoorsprong vaak te laat herkend
We zijn ondertussen al vele jaren actief als expertisecentrum hoogbegaafdheid. Twee keer per jaar blijven we een gratis infosessie organiseren om andere ouders te helpen antwoorden te vinden op de vele vragen die naar boven komen als ze ontdekken dat hun kind (mogelijk) hoogbegaafd is. Het is echt telkens weer een opsteker als we na een aantal delen in onze themareeks zien dat ouders, als ze zaken beginnen toepassen, een andere kleuter zien. Heerlijk om dit soort impact te kunnen hebben.