Imaginational overexcitability bij neurodivergente volwassenen (Verbeeldende OE)

Imaginational overexcitability – de kracht van een rijke binnenwereld

Imaginatieve of imaginational overexcitability wordt gekenmerkt door een uitzonderlijk rijke fantasie en een levendige innerlijke belevingswereld. Gedachten verschijnen niet alleen als woorden, maar als beelden, metaforen, scenario’s en complete werelden. Mensen met deze vorm van overexcitability leven niet enkel in de realiteit, maar ook erboven, ernaast en erdoorheen.

Deze snelle denkers hebben een enorme verbeeldingskracht. Ze denken sterk visueel, gebruiken spontaan beelden en metaforen in hun taal en kunnen ideeën tot in detail visualiseren. Dat maakt hen inventief, creatief en vernieuwend. Tegelijk kan diezelfde verbeelding ook zorgen voor verdwalen in het hoofd, angstige scenario’s of een gevoel van mentale overbelasting.

Kenmerken van Imaginational overexcitability

Imaginatieve OE kan zich uiten in:

Een verhoogd spel van verbeelding met rijke associaties van beelden en indrukken
Levendige dagdromen en zeer gedetailleerde visualisaties
Sterke fantasie en liefde voor het onzichtbare en het mogelijke
Liefde voor poëzie, muziek, drama en verhalen
Goed gevoel voor humor en speelsheid
Angst voor het onbekende of het onvoorspelbare
Het visueel kunnen uitwerken van mogelijke (ook rampscenario’s)

Deze mensen zien niet alleen wat is, maar vooral wat zou kunnen zijn. Dat is hun kracht — én hun valkuil.

De dubbele kant

Imaginatieve overexcitability is een enorme motor voor artistieke expressie, innovatie en probleemoplossend denken. Maar zonder begrenzing kan de fantasie een eigen leven gaan leiden. Ideeën volgen elkaar zo snel op dat ze moeilijk vast te houden zijn. Scenario’s worden zo levensecht dat ze emotioneel echt beginnen aan te voelen. De uitdaging zit niet in het hebben van verbeelding, maar in het leren sturen ervan.

Wat helpt bij Imaginational overexcitability

Zet creativiteit bewust in ten dienste van concrete of reële problemen
Leg ideeën snel vast (schrijven, tekenen, voice notes)
Bouw momenten in om te aarden in het lichaam en het hier-en-nu
Bewaak actief het onderscheid tussen fantasie en realiteit
Gebruik creatieve processen (co-creatie, visualisatie, design thinking) als veilige kanalen

Wanneer de verbeelding structuur en bedding krijgt, wordt ze geen chaos, maar een krachtbron.

Persoonlijke reflectie

Voor mij is dit zonder twijfel de leukste OE om te hebben. Het is mijn immense enthousiasme en goesting om grenzen te verleggen, gecombineerd met mijn talent om dingen te zien die er nog helemaal niet zijn. In mijn job bij CM heeft dit ervoor gezorgd dat ik vandaag een project mag leiden waarin grenzen verlegd worden en oplossingen gebouwd worden die voor anderen onzichtbaar waren — maar voor mij bijna vanzelfsprekend.

Zeker sinds ik geen alcohol meer drink, is deze overexcitability nog sterker voelbaar. Sommige dagen voelt het alsof ik tegelijk in zeven dimensies beweeg. Ideeën ontwikkelen zich zo intens en zo snel dat ik soms echt overdonderd ben. Dan moet ik actief zoeken hoe ik alles kan noteren en documenteren, uit angst dat het weer verdwijnt voordat het vorm krijgt.

Het is een heerlijk talent, vooral binnen creatieve en innovatieve processen. Maar eerlijk is eerlijk: het kan ook vermoeiend zijn. De kunst zit voor mij niet in het temperen van die verbeelding, maar in het leren dragen ervan — zodat ze mij blijft voeden in plaats van leeg te trekken.