Droom: “Ik wil rust in mijn hoofd.”
Probleem:Maar je denkt constant verder, dieper en sneller.
Tip:Schrijf alles uit. Je hoofd is geen opslag, maar een verwerker.
Ik hoor het zo vaak in mijn praktijk.
“M’n hoofd stopt nooit.”
“Ik ben altijd aan het analyseren.”
“Ik wou dat het eens stil werd.”
“Rudo, heb jij een tool waarmee ik dat brein kan afzetten?
En ergens… vind ik dat ook altijd een beetje grappig. Niet omdat het niet zwaar is, integendeel, maar omdat er onder die frustratie iets zit wat zó typisch is voor een neurodivergent, en vaak hoogbegaafd brein. Dat brein staat namelijk zelden stil. Het draait. Altijd.
Het combineert, analyseert, voelt, voorspelt, checkt, herdenkt… En ja, dat is vermoeiend.
Maar tegelijk is het ook enorme kracht. Alleen… zolang alles in je hoofd blijft zitten, werkt die kracht tegen jou.
Je hoofd is geen harde schijf
Een van de grootste misverstanden die ik zie:
Mensen proberen hun hoofd te gebruiken als opslagruimte.
- Todo’s blijven rondzingen
- Gesprekken worden herkauwd
- Ideeën blijven onaf
- Scenario’s blijven zich vertakken
Maar je hoofd is daar niet voor gemaakt.
Je hoofd is een verwerker, geen opslagmedium.
Vergelijk het met een computer:
- RAM-geheugen = snel, krachtig → om te verwerken
- Harde schijf = om op te slaan
Als je alles in je RAM probeert te houden… crasht het systeem. Het brein werkt net zoals het RAM-geheugen van een computer: het is bedoeld om informatie snel te verwerken, niet om langdurig te bewaren. Hoewel sommige hoogbegaafden over een ijzersterk geheugen beschikken, blijkt dat er uiteindelijk gewoon te veel verschillende ideeën tegelijk opspringen. Hierdoor raakt het brein overbelast en ontstaat er een overflow; de mentale capaciteit raakt uitgeput en het wordt steeds moeilijker om overzicht te houden of om tot gerichte actie over te gaan.
Dit is een belangrijke reden waarom het verstandig is om je hoofd niet als opslagmedium te gebruiken. Door taken, gesprekken, ideeën en scenario’s extern vast te leggen – bijvoorbeeld op papier of digitaal – geef je jezelf de ruimte om je brein optimaal te benutten als verwerker. Zo voorkom je dat het systeem crasht en creëer je mentale rust, waardoor je focus en productiviteit toenemen. Persoonlijk vind ik de PARA methode een goed systeem om dit te doen.
En dat is exact wat veel van mijn klanten ervaren: mentale overbelasting, niet omdat ze “te zwak” zijn — maar omdat ze hun brein verkeerd inzetten.
Je hoofd is wel een supercomputer – draai er dus de juiste software op
Een van de meest opvallende eigenschappen van een neurodivergent brein is het vermogen om met veel zaken tegelijk bezig te zijn. Bij heel wat van mijn klanten zie je dat dit brein sterk wordt geprikkeld door complexe probleemstellingen. Zodra er een uitdaging voorbij komt, schiet die interne computer direct in gang en begint oplossingen te zoeken – vaak nog voordat iemand anders er erg in heeft.
In de praktijk betekent dat dat je gedurende de dag ongemerkt al de helft van de problemen van je collega’s hebt opgelost. Soms fix je ze zelfs sneller dan je eigen schaduw. Dat levert tevreden collega’s op wanneer ze om hulp gevraagd hebben. Maar het kan ook voor frustratie zorgen: collega’s zijn minder blij als je het gras voor hun voeten wegmaait, of wanneer je een prangend probleem – dat eigenlijk structureel aangepakt moest worden – snel en tijdelijk hebt gefixt.
Een essentieel aandachtspunt is dat een divergent denkend brein het meest tot zijn recht komt wanneer het wordt geprikkeld door doelen die je zelf op lange termijn hebt gesteld. Dit sluit perfect aan bij de tweede eigenschap van Covey: begin met het einddoel voor ogen. Wanneer je duidelijk voor ogen hebt waar je over twintig jaar wilt staan – als persoon, ouder, partner, collega of in andere rollen – kun je de weg ernaartoe stap voor stap uitstippelen.
Door elke dag je top drie prioriteiten te bepalen, geef je jezelf richting en focus. Deze helderheid zorgt ervoor dat je precies weet wanneer je ergens volmondig ‘ja’ op kunt zeggen, en wanneer je ‘ja, maar nu even niet want ik ben nog met iets anders bezig’ moet antwoorden. Zo gebruik je de rekenkracht van je brein voor wat er écht toe doet voor jou.
Zodra je deze aanpak gaat toepassen, zul je merken dat je meer voldoening uit je dag haalt. Je zet je mentale energie gericht in, waardoor je niet alleen productiever bent, maar ook meer tevredenheid ervaart. Het is een kwestie van bewust kiezen en focussen op wat je belangrijk vindt, zodat je brein optimaal functioneert en je dagelijkse leven meer betekenis krijgt.
Wanneer je brein wél werkt: de staat van flow
Misschien klinkt het je bekend in de oren: je bent bezig met iets wat je echt interesseert en plots merk je dat…
- de tijd lijkt te verdwijnen,
- alles als vanzelf gaat,
- je razendsnel én helder denkt,
- je tegelijk focus, rust en energie ervaart.
Dit zijn typische kenmerken van een flow-ervaring. In deze staat functioneert je brein optimaal: je bent productief, gefocust en voelt je goed.
Wanneer ontstaat flow?
Het concept van flow werd beschreven door psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Flow ontstaat wanneer de uitdaging van een taak hoog is én je vaardigheid om die taak uit te voeren ook hoog is. Je wordt volledig opgeslorpt door wat je doet; alle afleiding verdwijnt naar de achtergrond.
Flow bij neurodivergente mensen
Voor neurodivergente mensen is dit bijzonder herkenbaar. Op die momenten is je brein geen chaotisch geheel meer, maar werkt het als een laser: scherp, doelgericht en krachtig. Dit vraagt wel om iets waar je brein echt ten volle van kan genieten. Dat uitdagend is zonder dat er paniek ontstaat. Er zij natuurlijk grenzen aan flow. Je kan niet 24/7 in flow zijn. Dat is simpelweg niet haalbaar. Dus wat doe je met je brein op de momenten dat je niet in flow zit? Dan komt schrijven om de hoek kijken als een waardevol hulpmiddel. Ook wandelen in de natuur kan je brein tot rust brengen. Of meditatie.
Schrijven als brug tussen chaos en helderheid
Schrijven is geen “leuke gewoonte”. Het is een regulatie-tool voor je denkvermogen.
Wat gebeurt er als je schrijft?
- Je haalt gedachten uit je hoofd.
- Je maakt ze concreet
- Je vertraagt je denken
- Je dwingt structuur af
- Het brengt je inzichten die je puur in je hoofd niet zo snel zal vinden.
En plots gebeurt er iets belangrijks: wat eerst aanvoelde als 100 losse gedachten, krijgt één helder spoor. Wat vaag en versnipperd was, verandert stap voor stap in richting, prioriteit en betekenis.
Je doelen worden duidelijker. Ze worden een soort baken waarop je je brein kunt afstemmen. Want als je hoofd toch blijft werken, dan kan het maar beter werken aan iets wat voor jou echt belangrijk is.
Schrijven helpt je om jezelf in een vorm van mini-flow te brengen. Je vertraagt net genoeg om helderheid te krijgen, zonder de kracht van je snelle denken te verliezen.
Daardoor kan je brein zich beter richten op wat er werkelijk toe doet: wat je energie geeft, wat je vooruithelpt en wat past bij de richting die jij wilt uitgaan.
En dan komt Covey binnen 😊 – je m’n favoriete boek waar naar mijn mening alle antwoorden instaan voor je neurodivergente brein echt als een superpower in te zetten.
Waarom? Omdat eens je je hoofd leegmaakt… er ruimte kan ontstaan om het te vullen met wat echt belangrijk is voor jou. En daar kan je iets krachtigs mee doen. Stephen Covey (van de 7 Habits of Highly Effective People) geeft hier een prachtige kapstok. Je kan jouw “overactieve brein” gebruiken in functie van wat jij écht wil. Jij hebt de keuze!
Wees proactief
In plaats van overgeleverd te zijn aan je gedachten, kies jij:
- wat je opschrijft;
- waar je aandacht aan geeft;
- welke gedachten je onderzoekt;
- met welke ideeën je effectief aan de slag gaat.
Zo geef je je brein geen opdracht om stiller te worden, maar om gerichter te werken. Niet tegen je natuur in, maar juist mét het brein dat je gekregen hebt.
Schrijven helpt je daarbij. Het maakt zichtbaar wat er in je hoofd gebeurt, zodat je bewuster kunt reflecteren, keuzes maken en richting geven aan je gedachtenstroom.
Proactief zijn betekent hier niet dat je je brein moet afremmen of moet proberen te denken zoals een neurotypisch brein. Het betekent dat je bewust leert kiezen waar je je mentale energie op richt.
In plaats van overgeleverd te zijn aan elke gedachte die voorbij komt, neem jij opnieuw het stuur in handen.
Inspirerend voorbeeld: het korte filmpje van Eileen Gu toont mooi hoe mentale kracht, focus en bewuste sturing samen kunnen komen.
Begin met het einde voor ogen
Deze eigenschap is misschien wel de belangrijkste, maar ook niet altijd de gemakkelijkste om te ontdekken. Ze vraagt dat je even vertraagt en jezelf eerlijk afvraagt: waar wil ik eigenlijk naartoe?
Want als je helder krijgt wie je wil zijn, welke rollen echt belangrijk voor je zijn en welke waarden je richting geven, dan krijgt je snelle brein een kompas. Dan worden al die ideeën, scenario’s en analyses geen bron van onrust, maar een kracht die je helpt bewegen in de richting die voor jou klopt.
Richt de rekenkracht van je brein daarom bewust op:
- jouw doelen;
- jouw missie;
- jouw waarden;
- jouw richting.
Niet alles wat je kunt bedenken, is ook iets wat je moet doen. Beginnen met het einde voor ogen helpt je kiezen welke gedachten aandacht verdienen en welke je mag loslaten.
Belangrijke zaken eerst
Zodra je je vlag hebt gezet en je richting helder is, merk je al snel dat grote doelen niet op één dag bereikt worden. Ze vragen om keuzes, structuur en een planmatige aanpak.
Daarom is het zo waardevol om wekelijks tijd te nemen om je weekdoelen te bepalen. Niet zomaar losse taken, maar doelen die aansluiten bij je langetermijnrichting.
Door die doelen ook neer te schrijven, geef je je brein een duidelijke opdracht voor de komende week. Je neemt opnieuw het stuur in handen en zet de rekenkracht van je brein bewust in jouw voordeel in.
Schrijven helpt je om sneller onderscheid te maken tussen:
- wat echt belangrijk is;
- wat voorlopig kan wachten;
- wat eigenlijk vooral ruis is.
Zo gaat je energie niet langer naar alles tegelijk, maar naar wat op dit moment echt telt.
Denk in win-win, Eerst begrijpen, dan begrepen worden en synergie
Over deze drie eigenschappen krijg ik vaak vragen. Veel neurodivergente mensen herkennen dit: je ziet de oplossing al lang, maar het kost enorm veel energie om anderen daarin mee te krijgen.
Daarom is het belangrijk om je rollen scherp te krijgen. Rollen zijn vaak verbonden met relaties: als ouder, partner, collega, leidinggevende, vriend of coach. Wanneer je helder weet wat je in die relaties wil betekenen, wordt het makkelijker om ook deze drie gewoontes bewust in te zetten.
Dan gaan contacten niet alleen over overtuigen of gelijk krijgen, maar over wederzijds bijdragen: jij helpt anderen groeien, en zij helpen jou om je doelen op een rijkere manier te realiseren.
Denk in win-win
Je snelle brein ziet vaak tien perspectieven tegelijk. Dat kan vermoeiend zijn, maar het is ook een enorme kracht. Gebruik die breedte niet alleen om oplossingen te bedenken, maar ook om te zoeken naar wat werkt voor jou én voor de ander.
- Waar ligt mijn behoefte?
- Wat is belangrijk voor de ander?
- Welke oplossing brengt ons allebei vooruit?
Eerst begrijpen, dan begrepen worden
Hier ligt een bijzondere superkracht. Veel neurodivergente mensen kunnen razendsnel verbanden leggen, nuances zien en onderliggende patronen herkennen.
Die kracht helpt je om:
- dieper te luisteren;
- tussen de regels te horen wat er speelt;
- patronen te herkennen die anderen nog niet zien;
- bruggen te bouwen tussen verschillende perspectieven.
Maar dat lukt alleen wanneer je hoofd niet overloopt. Als alles tegelijk binnenkomt, wordt luisteren moeilijker en schiet je sneller in uitleggen, verdedigen of overtuigen.
Schrijven helpt je om eerst jezelf te begrijpen. Wat denk ik? Wat voel ik? Wat wil ik eigenlijk zeggen? Pas wanneer dat helderder wordt, ontstaat er meer ruimte om écht naar de ander te luisteren. Een mindmap is een heel sterke tool om structuur te brengen in een sneldenkend neurodivergent brein.
Synergie
Synergie ontstaat wanneer jouw helderheid samenkomt met die van anderen. Dan hoeft jouw snelheid niet te botsen met hun perspectief. Ze kunnen elkaar juist versterken.
Jij brengt misschien snelheid, verbanden en ideeën. De ander brengt ervaring, nuance, timing of een ander soort wijsheid.
Wanneer die krachten elkaar ontmoeten, ontstaat er iets nieuws: meer dan jouw oplossing alleen, en meer dan het perspectief van de ander alleen. Dat is echte groei.
Van overdenken naar richting
Dus nee: je probleem is niet dat je te veel denkt. Je probleem is dat al die gedachten in je hoofd blijven rondcirkelen, zonder duidelijke richting.
Ze verdienen een plek buiten je hoofd, zodat je kunt zien wat er echt speelt, wat belangrijk is en welke richting jij als mens wilt bewandelen.
De oplossing is dus niet dat je brein eindelijk stil moet worden. De oplossing is doorstroming: gedachten uit je hoofd halen, ze zichtbaar maken en er stap voor stap richting aan geven.
Dat hoeft niet mooi, slim of perfect. Het begint eenvoudig: pak een blad en schrijf eerlijk op wat er in je hoofd leeft.
Kleine oefening
Vanavond.
- Schrijf 5 minuten alles neer wat in je hoofd zit
- Zonder structuur
- Zonder filter
En stel jezelf daarna 1 vraag:
> Wat is hier écht belangrijk voor mij?
Herken je dit? Dat je vol ideeën zit, maar moeite hebt om ze te laten landen?
Merk je dat je hoofd vaak overloopt…
maar voel je ook dat daar iets krachtigs onder zit?
In mijn groepstraject leer je:
- hoe je jouw brein niet “stillegt”, maar stuurt
- hoe je van chaos naar focus gaat
- hoe je jouw snelheid inzet als kracht (zonder jezelf uit te putten)
Ontdek hier het traject en zet je eerste stap naar rust én richting: https://growth-mindset.be/volwassenen/groeitraject-naar-een-meer-evenwichtig-succes-als-hoogbegaafde/
Meer info voor snelle denkers
Bekijk onze Masterclass
We geven regelmatig een online masterclass waar we dieper inzoomen op de reis die je als snelle denker moet doormaken,
de uitdagingen die je hebt en hoe je ermee aan de slag kan.
En waarom Covey zo’n sterk boek is voor snelle denkers
Ikwil direct aan de slag
Ja, ik wil een gratis intakegesprek
Heb je wel al best wat info, ben je al gecoacht maar werkte het niet. Wil je echt aan de slag en ben je vooral geïnteresseerd om het in groep aan te pakken. Kijk dan zeker eens naar ons groepstraject.
Het heeft in de afgelopen jaren al veel levens veranderd. Authentiek, sterk, diep …
Photo by Anthony Tran on Unsplash