Psychomotorische overexcitability (OE) komt vaak voor bij hoogbegaafden en uit zich in een sterke levensenergie, veel bewegingsdrang en innerlijke spanning. Mensen met deze vorm van overexcitability zijn actief, gedreven en vol initiatief. Ze lijken vaak constant in beweging te zijn en hebben moeite met stilzitten of ontspannen. Wat van buitenaf soms wordt gelabeld als “druk”, “impulsief” of “te veel”, is in essentie een intense vitaliteit en daadkracht.
Deze hoge energieniveaus zijn vaak al vroeg zichtbaar. Als baby hebben ze minder slaap nodig dan andere kinderen. Als volwassenen kunnen ze lange dagen werken zonder snel moe te worden. Niet zelden worden ze gekscherend de “Duracel-konijnen” genoemd. Tegelijk kan diezelfde energie, zeker onder druk, doorslaan in overprikkeling of uitputting.
Kenmerken onder druk
Wanneer de omgeving weinig ruimte biedt voor ontlading of autonomie, kunnen volgende kenmerken sterker naar voren komen:
- Sneller of drammerig spreken
- Impulsief handelen
- Dwangmatig organiseren en sterk competitief gedrag
- Zenuwachtige gewoonten of tics
- Voorkeur voor snelle actie en intensieve sport
- Sterke fysieke uitdrukking van emoties
- Slapeloosheid
- Intense gedrevenheid, soms neigend naar workaholisme
- Door anderen ervaren worden als overweldigend
Ondersteunende aanpak
Een helpende benadering richt zich niet op het afremmen van de energie, maar op het kanaliseren ervan:
- Voorzie voldoende ruimte voor fysieke én verbale expressie
- Maak bewust tijd voor spontane, niet-afgebakende activiteiten
- Laat ruimte om te freewheelen, te experimenteren en te mixen
- Help bij het vinden van gezonde ritmes tussen actie en herstel
Wanneer deze levensenergie erkenning en ruimte krijgt, wordt psychomotorische overexcitability een krachtige motor voor creativiteit, doorzettingsvermogen en leiderschap.
Wat te doen met deze superpower?
Psychomotorische overexcitability komt vaak voor bij hoogbegaafden en uit zich in een sterke levensenergie, bewegingsdrang en een voortdurende neiging om vooruit te willen. Het is die energie die maakt dat je moeilijk stilzit, altijd ideeën hebt en constant voelt: “het kan meer, het kan anders, het kan beter.” Wat voor de buitenwereld soms overkomt als druk of impulsief, is in essentie een diepe drang om te creëren en te bewegen.
Bij mezelf uit zich dat vooral in grenzen verleggen en nieuwe dingen opzetten. Met Gromicoach haal ik enorm veel energie uit het ontwikkelen van nieuwe initiatieven, het delen van kennis en het blijven geloven dat alles mogelijk is. Niet omdat ik naïef ben over grenzen — ik weet dat ze bestaan — maar omdat ze deterministisch aanvaarden voor mij gelijkstaat aan stagnatie. Beweging is voor mij geen luxe, maar een noodzaak.
Diezelfde psychomotorische energie neem ik ook mee in mijn job bij CM. In een grote, soms logge organisatie is dat niet altijd evident, zeker niet als je neurodivergent bent. Toch heb ik geleerd om mijn energie niet te zien als iets dat “moet afgeremd worden”, maar als een motor. Door voor mezelf al snel een groter project te zien, heb ik de afgelopen jaren stap voor stap mijn droom concreter gemaakt. Door ze te blijven delen, te verfijnen en bij te sturen, vond ik uiteindelijk een weg om ze effectief op gang te trekken.
Loop ik daarbij soms tegen muren of gesloten deuren? Absoluut. Maar dat neem ik er graag bij. Die wrijving hoort bij mijn manier van werken én bij mijn nood om mijn Duracel-konijn-energie kwijt te kunnen. En vooral: als dat proces ervoor zorgt dat ik met mijn project een steen kan verleggen in de rivier, dan is die energie niet alleen functioneel voor mij, maar ook betekenisvol voor anderen.
